Vergiftigingen door planten komen gelukkig zelden voor.
Kinderen onder de zes jaar lopen wel wat risico. Voor een
peuter zijn bessen net snoepjes en de peultjes van de gouden
regen lijken wel sperziebonen. Oudere kinderen kunnen met
plantengiffen in contact komen bij het bomen klimmen of
bloemen plukken. Volwassen worden nog wel eens slachtoffer
doordat ze een giftige plant voor een eetbare aanzien. Ook
het zelf dokteren met kruiden loopt soms verkeerd af,
aangezien de dosis meestal het enige verschil vormt tussen
heilzaam en giftig.
Honden daar in tegen zien geen verschil in een blaadje of
een bes, ze vinden het slopen van planten vaak leuk en het
eten van groen uitdagend. Daarom is het van belang te weten
welke planten niet op een plaats in de tuin staat waar de
hond bij kan.
Als het fout gaat met een plant die de tuineigenaar heeft
aangeplant, zou deze de rekening gepresenteerd krijgen. Door
een verstandige sortimentkeuze is dit risico echter te
beperken.
De vraag is of alle giftige planten uit tuin en park
moeten verdwijnen. De kans dat er een ongeluk met de planten
gebeurd is wel klein, maar de gevolgen kunnen groot zijn,
vooral bij zeer sterk giftige planten. Bij het kiezen van
een sortiment voor nieuwe beplanting moet in elk geval
rekening worden gehouden met de giftigheid. In
kindvriendelijke tuinen hoort alleen veilig sortiment (zie
tabel 1) te staan. Ook kunnen bestaande planten veiliger
worden gemaakt door opkronen, snoei (zodat de plant geen
vruchten draagt) en het plaatsen van een barrière rond de
gifplant, zoals een stekelige bodembedekker.
TABEL 1 Veilige planten voor kindvriendelijke tuinen
Onderstaande planten zijn voorbeelden van niet giftig of
weinig giftig sortiment. Het zijn echter wel sierplanten, de
meeste zijn niet eetbaar, ook niet voor huisdieren. Het
opeten van een kleine hoeveelheid geeft geen
ziekteverschijnselen. Een grote hoeveelheid kan tijdelijke
lichte ziekteverschijnselen geven (buikpijn, diarree).
Sommige van deze planten bezitten wel stekels of doorns. Ook
groenten, keukenkruiden en fruitgewassen zijn in het
algemeen veilig. Van sommige planten zijn de niet eetbare
delen wel giftig (bijvoorbeeld van aardappel of rabarber).
Het blad van veel schermbloemen, ook keukenkruiden, kan
huidirritatie veroorzaken.
| Kuipplanten |
Loofbomen |
Vaste planten |
|
|
| Abutilon |
Alnus |
Agastache |
Helianthus |
Sempervivum |
| Bougainvillea |
Betula |
Ajuga |
Helenium |
Solidago |
| Callistemon |
Castanea |
Alcea |
Hemerocallis |
Tradescantia |
| Canna |
Crataegus |
Alchemella |
Heuchera |
Valeriana |
| Cistus |
Fagus |
Althaea |
Hosta |
Viola |
| Citrus |
Juglans |
Alyssum |
Inula |
Yucca |
| Coprosma |
Liquidambar |
Antirrhinum |
Kniphofia |
|
| Escallonia |
Magnolia |
Aster |
Lavandula |
|
| Hibiscus |
Malus |
Astilbe |
Limonium |
|
| Lagerstroemia |
Mespilus |
Bambusa |
Linum |
|
| Laurus |
Mespilus |
Bellis |
Liriope |
|
| Leptospermum |
Platanus |
Calceolaria |
Lunaria |
|
| Yucca |
Populus |
Campanula |
Lychnis |
|
| |
Prunus |
Centaurea |
Lysimachia nummularia |
|
| |
Pyrus |
Coreopsis |
Monarda |
|
| |
Salix |
Echinacea |
Myosotis |
|
| |
Sorbus aucuparia |
Echinops |
Oenothera |
|
| |
Syringa |
Epimedium |
Phlox |
|
| |
Tilia |
Foeniculum |
Phyllostachys |
|
| |
|
Fragaria |
Platycodon |
|
| |
|
Geranium |
Salvia |
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Vervolg TABEL 1 Veilige planten voor kindvriendelijke tuinen
| Heesters |
|
Varens |
| Abelia |
Pyracantha |
Adiantun |
| Amelanchier |
Rhaphiolepis |
Asplenium |
| Arctostaphylos |
Ribes |
Matteuccia |
| Aronia |
Rosa |
Pellaea |
| Berberis |
Rosmarinus |
Polypodium |
| Buddleja |
Rubus |
|
| Camellia |
Sambucus nigra |
Klimplanten |
| Chaenomeles |
Spiraea |
Humulus |
| Cistus |
Vaccinium |
Parthenocissus |
| Cornus sanguinea |
alleen de eetbare soorten |
Pyracantha |
| Cotinus |
Weigela |
Rosa |
| Cydonia |
|
Trachelospermum |
| Deutzia |
|
|
| Elaeagnus |
|
Coniferen |
| Escallonia |
|
Abies |
| Fuchsia |
|
Araucaria |
| Hibiscus |
|
Ginkgo (mannelijke cultivaris) |
| Hippophae |
|
Juniperus communis |
| Hydrangea |
|
Picea |
| Kerria |
|
Pinus |
| Photinia |
|
Pseudotsuga |
| Prunus |
|
Tsuga |
| behalve P. laurocerasus |
|
|
Tabel 1 bevat een lijst met kindvriendelijk sortiment,
deze planten zijn hoogstens licht giftig. Het zijn echter
wel sierplanten, het is niet de bedoeling dat ervan gegeten
wordt.
Tips:
- Hou bij het kiezen van sortiment voor een nieuwe
beplanting rekening met de giftigheid: hoe meer kinderen en
dieren er op de locatie komen, hoe veiliger de planten
moeten zijn.
- Vermijdt het versnipperen en uitstrooien van sterk giftige
planten, want hierdoor komen mensen en dieren er juist mee
in contact. Er zijn al honden ziek geworden door het lopen
op Rhododendron-snippers
- Denk aan de eigen veiligheid bij het planten, snoeien of
rooien van gifplanten. Veel gifstoffen dringen door de huid
heen; draag beschermende kleding. Adem rook van brandende
giftige planten niet in.
Bel de huisarts of dierenarts als u vergiftiging vreest.
In tabel 2 wordt de mate van giftigheid aangegeven met
sterretjes hieronder de uitleg:
*** = Zeer sterk giftig
Eén tot enkele opgegeten bladeren of bessen kunnen dodelijk
zijn.
** = Sterk giftig
Een geringe dosis geeft ernstige
vergiftigingsverschijnselen, een grote dosis kan
dodelijk zijn.
* = Matig tot sterk giftig
De giftigheid van planten uit dit geslacht varieert. Een
geringe dosis veroorzaakt
vrij ernstige tot ernstige vergiftigingsverschijnselen, een
grote dosis kan dodelijk
zijn.
TABEL 2 Giftige planten
| Plant |
Nederlandse naam |
Gebruik |
Giftigheid |
Giftige delen |
| Aconitum |
Monnikskap |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant |
| Adonis |
Adonis |
Vaste plant |
** |
Gehele plant |
| Andromeda |
Lavendelhei |
Sierheester |
** |
Bladeren, bloemen |
| Arum |
Aronskelk |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant, incl. bessen |
| Brugmansia (Datura) |
Engelentrompet |
Kuipplant |
*** |
Gehele plant |
| Buxus |
Palmboompje |
Sierheester |
** |
Bladeren en vruchten |
| Colchicum |
Herfsttijloos |
Bolgewas |
*** |
Gehele plant |
| Convallaria |
Lelietje der dalen |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant, incl. bessen |
| Daphne |
Peperboompje |
Sierheester |
*** |
Gehele plant, incl. bessen |
| Delphinium |
Ridderspoor |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant |
| Digitalis |
Vingerhoedskruid |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant |
| Eranthis |
Winterakoniet |
Knolgewas |
** |
Gehele plant, vooral de knol |
| Erysimum |
Muurbloem |
Vaste plant |
** |
Gehele plant, vooral de zaden |
| Erythrina |
|
Kuipplant |
** |
Gehele plant, vooral de zaden |
| Euonymus |
Kardinaalsmuts |
Sierheester |
** |
Gehele plant, vooral de vruchten |
| Euphorbia |
Wolfsmelk |
Vaste plant |
* |
Gehele plant, vooral de vruchten |
| Gelsemium |
|
Klimplant |
*** |
Gehele plant |
| Genista |
Heidebrem |
Sierheester |
* |
Gehele plant, ook de zaden |
| Helleborus |
Nieskruid |
Vaste plant |
*** |
Gehele plant |
| Ilex |
Hulst |
Boom, heester |
** |
Bladeren en bessen |
| Ipomoea |
Dagbloem |
Klimplant |
** |
Vooral het zaad |
| Juniperus sabina en virginiana |
Sabijnse jeneverbes |
Conifeer |
*** |
Gehele plant, ook de vruchtjes |
| Laburnum |
Gouden regen |
Boom |
*** |
Gehele plant, ook de peulen en zaden |
| Lupinus |
Lupine |
Vaste plant |
** |
Zaden |
| Lycium |
Boksdoorn |
Vaste plant |
** |
Gehele plant, ook de bessen |
| Nerium oleander |
Oleander |
Kuipplant |
** |
Gehele plant, ook de honing |
| Nicotiana |
(Sier)Tabak |
Perkplant |
* |
Gehele plant, vooral blad en bloem |
| Papaver |
Slaapbol |
Vaste plant |
** |
Gehele plant, maar zaadjes nauwel. |
| Pernettya |
|
Sierheester |
** |
Bladeren, bloemen |
| Podophyllum |
Voetblad |
Vaste plant |
* |
Gehele plant |
| Rhododendron |
|
Sierheester |
* |
Gehele plant, ook de honing |
| Ricinus |
Wonderboon |
Perkplant |
*** |
Gehele plant, vooral de zaden |
| Robinia |
|
Boom |
** |
Gehele plant |
| Sanguinaria |
|
Vaste plant |
** |
Gehele plant, vooral het sap |
| Sarcococca |
|
Sierheester |
* |
Gehele plant |
| Solanum (sierplanten) |
Nachtschade |
Kuip-/Klimplant |
** |
Gehele plant, incl. bessen |
| Sophora |
Honingboom |
Boom |
** |
Schors, zaad, peul |
| Spartium |
Priemkruid/Spaanse brem |
Sierheester |
** |
Gehele plant, incl. peulen |
| Taxus |
Vevijnboom |
Conifeer |
** |
Gehele plant, behalve het rode omh. |
| Thuja |
Levensboom |
Conifeer |
*** |
Blad, twijgen, hout |
| Ulex |
Gaspeldoorn |
Sierheester |
** |
Gehele plant |
| Veratrum |
Nieswortel |
Vaste plant |
** |
Gehele plant |
| Senecio Jacobea L. |
Jacobskruiskruid |
wilde plant |
** |
Gehele plant |
In tabel 2 staan sterk giftige planten genoemd die in
Nederland als tuinplant verkocht worden. Er bestaan echter
veel meer giftige planten en paddestoelen.
Voor meer informatie over de giftigheid van ruim 400
plantengeslachten kunt u het rapport “Giftigheid van
tuinplanten” aanvragen bij PPO in Boskoop. Maak € 11,00
over op Rabobank 3098.15.878 van het Proefstation voor de
boomkwekerij in Boskoop, onder vermelding van “Rapport PPO
404”.
Er zijn ook veel websites en boeken over dit onderwerp. Zoek
bijvoorbeeld naar “Giftige planten” op http://www.redcross.be/
of kijk op de website www.ansci.cornell.edu/plants/alphalist.html
|
