Goniodysgenese

of goniodysplasie is een aangeboren afwijking van de afvoer van het kamervocht (het vocht in de
ruimte tussen het hoornvlies en de iris).

Kamerwater neemt voedingsstoffen mee in het oog, voert afvalproducten af en houdt de oogbol op
de normale spanning. Het wordt continu aangemaakt en ook weer afgevoerd. Het wordt aangemaakt
net achter het regenboogvlies (iris) en stroomt door de pupilopening in de voorste oogkamer.
Het verlaat het oog weer in de kamerhoek, rondom tussen het regenboogvlies en het hoornvlies,
via het filtratiesysteem (Ligamentum pectineatum). De ingang van dit drainagesysteem dient mooi open openingen te hebben. Deze openingen kunnen tijdens de aanlegfase, nog in de baarmoeder, verkeerd worden aangelegd. Men spreekt dan van goniodysplasie.
Een klein percentage van de honden met deze afwijking ontwikkelt glaucoom (hoge oogdruk) zie informatie over glaucoom op deze pagina. De afwijking komt bij veel rassen voor. In Nederland is het vooral bij de Bouvier bekend. Het onderzoek naar goniodysplasie wordt niet standaard bij het onderzoek op erfelijke oogafwijkingen uitgevoerd.

Gonioscopie

is een onderzoek om de hoek tussen het hoornvlies en de iris (de oogkamerhoek) te beoordelen.
Dit om vast te kunnen stellen welke vorm van glaucoom zich voordoet of voor kan gaan doen. Dit oogonderzoek wordt bij bepaalde rassen ook preventief gedaan om te kijken of drainagesysteem goed aangelegd is. Hiervoor plaatst de dierenarts een speciale lens op het oog om die hoek te zien.
Dit gebeurt meestal onder sedatie of onder algemene anesthesie maar als een hond het toe laat kan het ook met een locale (van het oog)verdoving. Een Gonioscopie hoeft niet herhaald te worden want de uitslag is definitief.

Bij de Toller is voor zover op dit moment bij ons bekend 1 keer Goniodysgenese met Glaucoom vastgesteld.

Glaucoom

Glaucoom (of groene staar) is een oogaandoening waarbij de druk in de oogbol te hoog wordt. Zonder behandeling loopt het oog dan ernstige schade op, met blindheid als gevolg.

Hoe herken je als eigenaar glaucoom?

Het begint meestal eenzijdig, waarbij het belangrijkste verschijnsel is roodheid van de bloedvaatjes om het oog, zichtbaar als het bovenooglid iets wordt opgetrokken. In eerste instantie is juist niet het slijmvlies rood en opgezet, waardoor glaucoom zich onderscheidt van oogslijmvliesontsteking (conjunctivitis).

Daarnaast kan een blauwverkleuring van het hoornvlies optreden. De pupil staat wijdopen, ook al schijnt men met een zaklamp in het oog. De hond heeft hoofdpijn en is veelal lusteloos. Aan de kant waar het glaucoom optreedt, is de hond op dat moment blind.

Glaucoom is een zeldzame aandoening en kan verward worden met zgn. conjunctivitis, dit is een veelvoorkomend slijmvliesontsteking van het oog, waarbij het slijmvlies rond het oog rood is en opgezwollen is en waarbij er vaak ook pus uit het oog loopt. Deze aandoening is meestal onschuldig en eenvoudig te genezen.

Een tweede veelvoorkomende oogaandoening, die veel oudere honden ontwikkelen en die tot op zekere hoogte normaal is, is de grauwe staar, ofwel de ouderdomsstaar. Hierbij wordt de lens (die zich achter de pupil van het oog bevindt) troebel, wat soms als blauwverkleuring zichtbaar is bij een bepaalde lichtval op het oog. Het grote verschil met glaucoom is dat het dier zich volkomen normaal gedraagt en dat de verkleuring zich niet op het hoornvlies bevindt, maar duidelijk erachter in de lens.

In veel gevallen is glaucoom het gevolg van een aangeboren aanleg om glaucoom te ontwikkelen, het zogenaamde primaire glaucoom. Helaas is het vaak niet mogelijk om een eenmaal ontstaan glaucoom blijvend succesvol te behandelen. Niet zelden ontstaat uiteindelijk ook glaucoom in het andere oog. Een secundair glaucoom kan zich ontwikkelen na trauma aan het oog, waarbij bijvoorbeeld een inwendige oogontsteking (uveitis) zich ontwikkelt. Ook sommige medicijnen kunnen glaucoom veroorzaken.

Behandeling van Glaucoom

De behandeling van glaucoom bestaat uit medicatie die zorgt voor het verlagen van de oogboldruk, d.m.v. tabletten en vaak ook met behulp van oogdruppels. Afhankelijk van de reactie op de medicatie kan besloten worden of de medicatie wordt doorgezet of dat het oog voor de hond alleen maar een last is geworden en het dier beter af is zonder oog. In het algemeen kan een hond die uiteindelijk helemaal blind is een goed leven hebben. Op zichzelf is blindheid meestal onvoldoende reden om het dier in te laten slapen. Het is uiteindelijk altijd wel noodzakelijk om iedere patiënt apart te beoordelen, steeds in overleg met de eigenaar die het meest deskundig is in hoeverre de hond een goed leven heeft.