Narcose en narcose gevoeligheden

Narcose en de narcose gevoeligheden bij o.a de Saarloos Wolfhond, de Ierse Wolfshond, de Husky’s, de Sharpei’s, de Malamoet, de Mastino’s, de Bordeaux Dog, de Bulldog achtigen, de Cavalier King Charles Spaniel, de Berghonden,    en vele andere rassen.

Er wordt altijd veel geschreven en verteld over narcose en gevoeligheden bij diverse rassen, echter helaas is er zelden echte duidelijkheid en heb ik de indruk dat er nog veel teveel door velen onvoldoende rekening gehouden wordt met ras, karakter, gemoedstoestand van dier en eigenaar en helaas nog veel teveel naar uitsluitend gewicht gekeken.

Naar aanleiding van een aantal opmerkingen, vragen en onduidelijkheden van diverse mensen met de verschillende rassen, waarbij we de eigenaar dan erg geëmotioneerd en gespannen een verhaal horen doen over narcose en de gevoeligheid, hebben we besloten om te proberen een richtlijn op te stellen wat betreft narcose die wij toe passen in onze Dierenkliniek.

Als belangrijkste vuistregels gelden:

1. gezondheid van het dier: derhalve onderzoek en controle van dier en eventueel pre- operatief een bloed onderzoek om de orgaan functies te controleren
2. leeftijd van het dier: erg jonge dieren en senior dieren hebben een iets groter risico voor verminderde orgaan functie en derhalve dus meer risico voor bijkomende risico’s van de narcose en de ingreep in het algemeen
3. karakter van de hond: er zijn rassen die erg op zichzelf zijn en een ‘gelaten’ indruk maken: pas juist op met de hoeveelheid narcose bij de rassen ( en individuen) want ze zijn veel gevoeliger; daarnaast heb je natuurlijk de extreem nerveuze types, die je ook met voorzicht moet benaderen.
4. het ras: veel honden worden gedoseerd op gewicht (aantal kg’s) terwijl dat vaak geheel niet nodig is en men kan volstaan met beduidend minder narcose. Een voorbeeld hierin zijn de Ierse Wolfshonden, Saarloos Wolfhond,de Mastiffs, de Mastino’s etc..als je deze honden narcose geeft van het gewicht dan kan het wel eens problemen opleveren. Een aantal rassen reageren heel duidelijk op domitor en daar moet dus mee opgelet worden ( bv de Ierse Wolfshond). Het gebruik van dormicum is bijvoorbeeld weer af te raden bij de ‘Belgen” (Groenendaler, Belgische Herder, Tervuerense Herder etc), daar deze hier averechts op kunnen reageren en hier enorm gestress van kunnen raken, waardoor de hond zich verzet tegen de narcose en te snel weer iets bijgespoten krijgt….
5. de narcose en de bewaking. Het is eigenlijk niet meer van deze tijd om uitsluitend injectie narcose te geven, zonder dat de hond een braunule en een intraveneuze lijn krijgt voor infuus. Daarnaast wordt de patiënt ingeleid met propofol, een uitermate veilig (mits niet overgedoseerd en te snel geherdoseerd) middel waar mens en dier een uitermate veilige narcose mee kunnen ondergaan. Tevens hoort hier gasnarcose en bewakingsapparatuur bij om de patiënt goed onder controle te houden tijdens de operatieve ingreep. Tijdens deze ingreep blijft de hond aan het infuus, om zo de bloedruk op peil te houden, de nierfunctie te ondersteunen en de vochtbalans van het lichaam op peil te houden. Daarnaast is dit intraveneuze infuus van belang zodat indien er iets mis zou gaan tijdens de narcose, je direct een toegang hebt naar de bloedvaten en dus sneller, effectiever en mogelijk met meer resultaat kunt ingrijpen.
6. de narcose middelen. In onze Dierenkliniek gebruiken wij een combinatie sedatie techniek ( is dus een kalmerende injectie), waarbij we de huisdieren een combinatie van een aantal preparaten geven. Juist door het gebruik van een combinatie kun je volstaan met zeer lage hoeveelheden en heb je een duidelijk verminderd risico op problemen. De combinatie hangt af van het ras en de wijze van toedienen. Bij een aantal honden kan helaas niet direct intraveneus gebruikt worden en dan gebruiken we de combinatie van domitor, dormicum, ketamine en methadon. Bij dieren die we wel direct intraveneus kunnen injecteren laten we de methadon achterwege. Tevens gebruiken we geen methadon bij een aantal rassen zoals de windhonden; gebruiken we duidelijk minder domitor en metadon bij de ‘Wolfshonden achtigen” . De hoeveelheden van de narcose middelen zijn afhankelijk van karakter van de hond, de gemoedstoestand van de hond (zie verder), het ras, de conditie, de leeftijd en dan pas het gewicht. In de tabel ziet u de hoeveelheden die aangegeven worden door de fabrikant (=richtlijn) en de hoeveelheden die wij gebruiken. Daarnaast ziet u een hoeveelheid bij een extreem introvert type hond, Ierse Wolfshond, 70 kg. Natuurlijk wordt er rekening gehouden met bepaalde afwijkingen; een aantal voorbeelden:
   1. hartproblemen : geen domitor
   2. epilepsie: geen ketamine
   3. lever en nierafwijkingen: minimale doseringen, liever geen domitor, vooral propofol
      en veel infuus en goed bewaking.
   4. senior hond: lage doseringen en vooral propofol

    

7. de gemoedstoestand van de eigenaar en de hond. Vaak is een eigenaar toch iets gespannen, nerveus en ongerust voor de ingreep. Helaas projecteert de eigenaar deze gemoedstoestand op de hond en deze verandert dus ook qua gemoedstoestand en zal zich anders voordoen ten tijde van de sedatie, narcose en ingreep. Hier wordt helaas vaak te weinig aandacht aan geschonken.
8. de ingreep zelf. Natuurlijk zal een hond in een shock toestand een andere benadering behoeven dan bijvoorbeeld een dier wat voor castratie wordt aangeboden. In het eerste geval zal een dier duidelijk voorzichtiger behandeld moeten worden, zullen er meer maatregelen voor narcose, infuus, medicatie en bewaking vooraf moeten plaatsvinden en zal het narcose protocol vaak aangepast worden. Het gaat te ver om hier uitgebreid op in te gaan , daar dit wisselt per geval en individu.

Verder is het van belang ook het gebruik van antisedan te noemen; vaak denkt men dat men met antisedan ieder narcose (indien domitor gebruikt is) kan opheffen…echter pas ook dit middel met voorzichtigheid toe. Antisedan kan bijvoorbeeld beter niet gebruikt worden bij dieren met lever- nierafwijkingen, niet bij drachtige dieren etc.

Een voorbeeld is bijvoorbeeld het gebruik van antisedan na een keizersnede; vaak wordt de antisedan gegeven aan de pups in de spier, of in de tong of het wordt in de bek gedruppeld…echter de doorbloeding van een net geboren pup is in de lichaamsuiteinden nog niet optimaal en het zal dus geen effect hebben. Wil men dit eventueel gebruiken, dan zal men het via de placenta moeten toedienen. Echter bij een goed gekozen narcose voor een keizersnede zal dit niet nodig zijn.

Wij hebben getracht een overzicht te maken, zoals bij ons gehanteerd wordt en hetgeen een goede en veilige narcose tot resultaat heeft.

Natuurlijk zijn er vele wegen die naar Rome leiden, echter we mogen nooit vergeten dat het welzijn van het dier in onze handen ligt. Daarnaast is het geenszins onze intentie om bepaalde middelen en het gebruik ervan in diskrediet te brengen.

Voorbeelden van vaak gebruikte hoeveelheden narcose middelen en combinaties.

Domitor gebruik bij lichte sedatie (vlgs fabrikant)

Domitor gebruik bij diepe sedatie (vlgs fabrikant)

De combinatie van narcose middelen gebruikt binnen Dierenkliniek Goeree Overflakkee

Ras: kruising, rustig, 1 1/2 jaar, gezond, lichamelijk onderzoek geen afwijkingen, normaal gedrag en positieve gemoedstoestand

De combinatie van narcose middelen gebruikt binnen Dierenkliniek Goeree Overflakkee

Ras: kruising, rustig, 1 1/2 jaar, gezond, lichamelijk onderzoek geen afwijkingen, normaal gedrag en positieve gemoedstoestand

Ras: Ierse Wolfshond, reu, 5 jaar, klinisch geen afwijkingen, rustige goed benaderbare hond, gemoedstoestand positief

Duidelijk blijkt uit de tabellen dat er door de combinatie van de diverse stoffen en door het gebruik van dormicum geringe hoeveelheden van de diverse narcose middelen gebruikt worden. Indien daarnaast de propofol en gasanesthesie gebruikt worden, dan zal men de narcose risico’s tot een minimum kunnen beperken (ook bij senior patiënten en spoedpatiënten)

gewicht*: zoals reeds eerder vermeld zijn er vele factoren die wij meenemen in onze berekende gebruikte hoeveelheden en is dus uitsluitend een richtlijn en een methodiek van weergeven

Momenteel is domitor vervangen door dexdomitor. De domitor wordt nog in veel praktijken ingezet; de dexdomitor heeft eenzelfde werking als de domitor, echter heeft het belangrijke voordeel heeft dat het een puur zuivere stof is voor narcose en er dus nog beter gedoseerd kan worden; de werking is nog effectiever en er minder metabole belasting optreedt.

Dierenkliniek Goeree Overflakkee
Sommelsdijk
www.dierenkliniekgo.nl