Wat is Botulisme

Botulisme is een soort voedselvergiftiging, veroorzaakt door het gif Botulinum van de bacterie Clostridium Botulinum. De bacterie maakt dit gif aan tijdens de groei. De ideale omstandigheden hiervoor zijn een watertemperatuur tussen de 20°C en de 25°celsius en een eiwitrijke omgeving. Ondiepe wateren vormen voor de bacterie ideale broedplaatsen, omdat hier makkelijk hoge watertemperaturen worden bereikt. Vooral in kadavers kan de bacterie zich snel vermeerderen waarna hij theoretisch duizenden andere dieren kan vergiftigen. De voornaamste tegenmaatregel is dan ook het opruimen van de dode dieren. De bacterieziekte komt voor in verschillende typen; A tot en met F. Voor de mens zijn de varianten A, B en E gevaarlijk. Type A komt in Nederland niet voor, maar wel in
bijvoorbeeld de VS, Canada en Rusland. De beide andere voor de mens gevaarlijke typen zijn overal zeldzaam. Als de bacterie in Nederland wordt geconstateerd, gaat het meestal om het type C. Dit type is zeer giftig voor watervogels en vissen, maar ongevaarlijk voor mensen. De botulismebacterie is niet te bestrijden. In - voor de bacterie - minder gunstige omstandigheden zoals in de winter, blijft de bacterie latent aanwezig in de vorm van
sporen.

Besmetting
Botulisme is een soort voedselvergiftiging, besmetting vindt dus o.a. plaats door inname van besmet voedsel. Watervogels kunnen besmet raken bij het zoeken naar, en eten van voedsel waarbij zij besmette (kadaver)deeltjes, die naar de bodem zijn gezonken, binnenkrijgen. Honden kunnen besmet raken door het drinken van en zwemmen in besmet water. Mensen kunnen besmet raken door onjuist ingemaakt of bewaard, besmet voedsel te eten of door contact met dode vissen of dode watervogels die besmet zijn. Door een wondje in de huid kan de besmetting in het
lichaam komen. Verschijnselen kunnen zes uur tot acht dagen na de besmetting optreden.

Verschijnselen en herkenning
Het botulismegif blokkeert het contact tussen de zenuwen en de spieren waardoor verlamming optreedt.
Watervogels die besmet zijn met botulisme vertonen verlammingsverschijnselen aan de vleugels en de kop. Dode dieren hebben gestrekte poten en een slappe enigszins gedraaide kop. Volgens één van de vogelopvangcentra is besmetting in een zeer vroeg stadium te herkennen aan recht op staande nekveren.Vissen die besmet zijn vertonen eveneens verlammingsverschijnselen en zijn daardoor niet actief. Dode vis komt, na enige dagen op de bodem te hebben gelegen, boven drijven. Hoewel honden er niet uitgesproken gevoelig voor zijn, zien we de infectie toch af en toe in warme zomers. Meestal hebben de betrokken honden van dode vogels gegeten of gezwommen in water 
waar kadavers van dode vogels in liggen. De verschijnselen zijn gastrolintestinale symptomen zoals misselijkheid, braken en diarree verminderde reflexen, in dat geval loopt de hond met een korte stijve stap, wil hij niet eten of 
Drinken. Verlammingsverschijnselen, oogverlamming, verlamming van de nekspieren, keelvernauwing, verlamming van de ademhalingswegen en het hart. Er is geen specifiek antidota, de behandeling kan alleen ondersteunend zijn en de kans op genezing is matig.