Home  |   De NSDTRCN  |   Informatie voor fokkers  |   De Toller  |   Gezondheid  |   Jacht (JPC) informatie  |   Overige informatie
 
 
Gezondheid
- Informatie dierenartsen
- Basisgegevens van de hond
- Castratie/sterilisatie
- Giftige Planten
- Parasitaire ziekte
- Kanker bij honden
- Groeicurve
- DNA profiel
- Haplotype
- In's en out's puppy vulva
- Vergiftiging
- Paddenstoelen-eikels giftig

- Addison
- Atopie
- Botulisme
- Cataract
- CEA/ch
- CHV (Canine Herpes Virus)
- CLPS (Cleft lip/palate en syndactyly)
- CP1 (Cleft lip/Palatoschisis)
- Cryptorchidie
- Demodex
- Degeneratieve Myelopathie (DM)
- Degeneratieve Encephalopathy (DE)
- Discoide lupus erythematosus (DLE)
- Distichiasis
- Doofheid
- Ectopische Ureter
- ED (ElleboogDysplasie)
- Epilepsie
- Goniodysgenese
- HD (HeupDysplasie)
- Hubertusklauwtjes
- Hypertrofische osteodystrofie
- Hypothyreoïdie
- Levershunt
- Lupus
- MDR1
- Navelbreuk
- PLE (Protein Losing Enteropathy)
- Prcd-PRA
- Radius Curvus Syndroom
- SLE
- SRMA (AM)

- Voeding
- Overgewicht
- Oververhitting
- Inteelt
- Vaccinatie
- Huisdier EHBO

Uitslagen
- Baer test uitslagen
- CLPS uitslagen
- CP1 uitslagen
- Dilute/buff uitslagen
- DE test uitslagen
- DM test uitslagen
- ECVO uitslagen
- ED uitslagen
- Gonioscopie uitslagen
- Haplotype uitslagen
- HD uitslagen
- JADD uitslagen
- MDR1 uitslagen
- PRA-CEA uitslagen



Laatste update: 15-11-2017



Raad van Beheer erkende rasvereniging


 

 
  Cataract bij honden

Inleiding
Een bekend begrip in de oogheelkunde is staar, soms ook grauwe staar genoemd. De medische term ervoor is cataract. Een veelvoorkomende kwaal die vaak door de dierenarts wordt gevonden tijdens een routine controle, maar soms ook plots door de eigenaar opgemerkt wordt en reden kan zijn voor een bezoek aan de dierenarts.

Wat is cataract nu precies?

In principe is cataract uit te leggen als elke vorm van witting of troebeling van de lens of het lenskapsel. Het wordt meestal veroorzaakt door een verminderde zuurstofopname. Hierdoor wordt de lenskwaliteit negatief beïnvloed. Dit leidt aanvankelijk tot zwelling van de lens door verhoogde vloeistofopname en later juist tot uitdroging van de lens.

Onderverdeling

Cataract is onder te verdelen in verschillende vormen, naar leeftijd van optreden (juveniel of seniel cataract), naar oorzaak van ontstaan (traumatisch, diabetisch cataract), of naar plaats van ontstaan (capsulair, subcapsulair, anterior, posterior, nucleair).De laatste criteria zijn erg technisch om goed uit te leggen en voor behandeling en prognose van weinig belang. De andere criteria van onderverdeling verdienen enige uitleg:
-Congenitaal cataract. Dit type cataract is aangeboren, en komt meestal voor in combinatie met andere aangeboren afwijkingen aan het oog. Het type cataract is vaak langzaam progressief (wordt langzaam erger) en geeft meestal uitgesproken witting van de lens.
-Juveniel cataract. Dit type ontstaat vaak al tussen het 1e en 8e levensjaar. Als andere oorzaken uitgesloten zijn (zoals diabetes, bestraling of trauma) is erfelijkheid zeer waarschijnlijk. Juveniel cataract begint vaak aan de buitenzijde van de lens en wordt erger in de tijd.
-Seniel cataract (ouderdomsstaar). Dit is een veelvoorkomende vorm van cataract. Het wordt meestal gezien bij oudere dieren en is vaak eerder gelokaliseerd (niet de gehele lens is betrokken in het proces). Het mag niet verward worden met de normale verharding van de lens (sclerose) die bij vrijwel elke hond optreedt bij het ouder worden.
-Stralingscataract. Overmatige bestraling van het oog, bijvoorbeeld Röntgen- of gammastraling, maar ook UV-licht, kan cataract induceren.
-Alimentair/toxisch cataract. Bepaalde giftige stoffen en mogelijk sommige voedingsbestanddelen kunnen aanleiding geven tot het ontstaan van cataract.
-Traumatisch cataract. Door een steekwonde door bijvoorbeeld een doorn, een splinter of een nagel van een kat kan cataract ontstaan wanneer de lens of het lenskapsel geraakt wordt. De uitgebreidheid van het cataract is afhankelijk van de diepte van de wond en de snelheid van helen van het lenskapsel. Bij snelle heling kan het cataract beperkt blijven tot een kleine zone, het gezichtsvermogen kan dan onaangetast blijven.
-Erfelijk cataract. De meest voorkomende vorm van cataract bij de hond komt zowel als juveniele vorm voor als in de vorm van seniel cataract. Het begint meestal achteraan op de lens en breidt zich naar voren uit.

Secundair cataract

Een laatste vorm van cataract is secundair cataract. Het hoort niet in het bovenstaande lijstje omdat de cataract optreedt als gevolg van een andere (oog-) aandoening en niet als ziektebeeld op zich. Voorbeelden zijn lensluxatie, retinadysplasie en progressieve retina atrofie. De laatste twee oorzaken zijn netvliesaandoeningen waarbij vaak blindheid
optreedt. Het is dan ook aan te raden deze oorzaken uit te sluiten vooraleer men overgaat tot behandeling van het cataract (zie behandeling)

Diabetisch cataract

Deze vorm kan geschaard worden onder het kopje secundair, maar wordt als aparte aandoening besproken in verband met een bijzonder belang. Bij diabetescataract stijgt de hoeveelheid suiker in het oogvocht en de lens, deze suiker wordt omgezet in bepaalde stoffen die sterk water gaan aantrekken in de lens. Hierdoor krijgt men zwelling en dus ontstaat cataract. Het belang van deze vorm van cataract is dubbel: enerzijds kan het optreden van cataract door diabetes heel snel gaan (soms binnen 14 dagen) en is het dus aan te bevelen een suikerpatiënt zo snel mogelijk te behandelen, anderzijds is het (plots) optreden van cataract een goede reden om na te gaan of de patiënt suikerziekte heeft.

Progressie

Al naar gelang de uitgebreidheid en de mate van progressie spreken we van verschillende stadia:
-Beginnend (incipient) cataract: De cataract is pas net zichtbaar, minder dan 10-15% van het lensvolume is vertroebeld.
-Immatuur (onrijp) cataract: De Cataract is gevorderd, maar er zijn nog (kleine) delen van de lens doorzichtig. Het dier kan nog zien.
-Matuur (rijp) cataract: De cataract is volledig over de lens verspreid, het dier is volledig blind. (let op: licht en donker kunnen soms nog onderscheiden worden, dus er is nog sprake van reactie van de pupil op licht)
-Hypermatuur (overrijp)cataract: In sommige gevallen kan een matuur cataract gaan oplossen, delen van de lens vervloeien dan waardoor een deel van het netvlies weer zichtbaar wordt. Dit stadium wordt soms gezien bij honden die op jonge leeftijd al een matuur cataract hebben.

Behandeling

Er bestaat geen medicamenteuze behandeling voor cataract, noch kan men de progressie van cataract beïnvloeden door medicijnen. De enige behandelmogelijkheid is chirurgie. Er zijn verschillende technieken beschreven:

-Totale (extracapsulaire) lensextractie. Hierbij wordt de gehele lens met het lenskapsel verwijderd. Dit is de gemakkelijkste manier voor de chirurg. Nadeel is dat de lens niet vervangen kan worden en de hond dus nadien wel zicht heeft, maar niet scherp kan zien. Gevolg is dat de hond zich nog eens kan stoten tegen onverwachte obstakels.
-Intracapsulaire lensextractie. De lens wordt bij deze techniek uit het lenskapsel gehaald. Nadien kan een kunstlens ingebracht worden in het lenskapsel. Dit zorgt ervoor dat het zicht van de hond bijna volledig terugkeert. Nadelen zijn de kosten (ingewikkelder operatie) en het iets groter risico op complicaties.
-De allernieuwste techniek heet Phacoemulsificatie. Bij deze techniek wordt eveneens de lens verwijderd uit het kapsel. Het verschil met boven beschreven techniek is dat hier een veel kleiner sneetje wordt gebruikt en de lens als het ware wordt verbrijzeld. Hierna kan de lens uit het kapsel worden gezogen en de kunstlens worden geplaatst. Voordeel van deze techniek is de kleinere kans op complicaties en het sneller herstel.

Voor alle boven beschreven behandelingen wordt de hond verwezen naar een oogspecialist.

Prognose

In principe is de prognose na operatie redelijk tot goed. Het is wel van belang om na te gaan of het dier geen andere problemen heeft zoals retina atrofie of retina dysplasie waardoor blindheid optreedt. Het is duidelijk dat cataract chirurgie in die gevallen geen enkele zin heeft. Natuurlijk is een tweede criterium de gezondheidstoestand van de hond. Het is van het grootste belang na te gaan of het dier gezond genoeg is voor een ingreep onder narcose en men moet een goede overweging maken of de levensverwachting van het dier lang genoeg is om een dergelijke ingreep te verantwoorden.
Daarnaast is het van belang een goede inschatting te maken van de noodzaak. Sommige honden weten zich dermate goed te redden met hun blindheid dat afgezien wordt van chirurgie.

Erfelijkheid

Bij bepaalde hondenrassen komt cataract voor als erfelijke afwijking. We onderscheiden een groep waar juveniele cataract voorkomt:
Afgaanse Windhond, Amerikaanse en Engelse Cocker Spaniel, West Highland White-, Bedlington- en Boston Terriër, Staffordshire Bull Terrier , Australian Shepherd, Dwergschnauzer, Duitse Herder, Golden-, Labrador- en Chesapeake Bay-Retriever, Springer Spaniel, Poedels en Grote Münsterlander. En een groep waarbij de congenitale vorm gezien wordt: Cavelier King Charles- en Engelse Cocker Spaniel, Golden- en Labrador Retriever, West Highland White Terriër, Dwergschnauzer en de Old English Sheepdog.

Preventie
Voor preventie van cataract is het belangrijk naar de erfelijkheid te kijken, het verzamelen van DNA materiaal van lijders en hun ouderdieren kan een belangrijke schakel zijn in het vinden van een mutatie en dus genetische aanleg voor cataract. Op dit moment is er voor één vorm van juveniele cataract een DNA test beschikbaar, het betreft een mutatie in het gen met de naam HSF4 echter verklaard dit niet het voorkomen van cataract bij de Toller. Meer onderzoek naar cataract bij Tollers is daarom wenselijk.

Naast erfelijke factoren is het van belang te letten op andere zaken: bij trauma van het oog zo spoedig mogelijk een dierenarts consulteren om de ernst van het trauma vast te stellen. Bij verdenking van diabetes (suikerziekte), bijvoorbeeld erg veel drinken en plassen, zo spoedig mogelijk onderzoek laten uitvoeren door uw dierenarts. Dieren niet onnodig blootstellen aan hoge dosis straling, met name UV- licht (zon en zonnebanken) is schadelijk voor de lens.


Zie ook...
ECVO uitslagen
 
OptiGen ontvangt graag bloedmonsters van Nova Scotia Duck Tolling Retrievers met de diagnose cataract voor onderzoeksprojecten naar Cataract. Heeft u een Toller waarbij cataract is vastgesteld en u wilt een bijdragen leveren aan onderzoek naar mogelijke erfelijke basis?

Download dan het inherited-cataract-research-form en stuur deze ingevuld met het bloedmonster van uw Toller naar Optigen.

Als er een mutatie gevonden is die cataract veroorzaakt bij Tollers en u heeft meegedaan aan het onderzoek wordt u geinformeerd over de genetische status van uw Toller. Alle voor het onderzoek gebruikte informatie is vertrouwelijk en zal niet openbaar worden gemaakt.

 


 
 

Copyright Nova Scotia Duck Tolling Retriever Club Nederland 1990-2017
De NSDTRCN is een door de Raad van Beheer erkende rasvereniging ingeschreven bij de KvK onder nummer 040166744