Nova Scotia Duck Tolling Retriever Club Nederland

Gevoeligheid voor vaccinaties bij Tollers

De laatste jaren wordt er in de veterinaire wereld druk gediscussieerd over het vaccinatiebeleid. Voorheen dacht men dat vaccinaties alleen maar goed deden. Tegenwoordig zijn er steeds meer geluiden dat vaccineren ook nadelen met zich meebrengt en dat met name bepaalde rassen, waaronder helaas ook de Toller, nadelige effecten van vaccinaties kunnen ondervinden.
Een voorbeeld: onlangs kwam er een melding van een Toller met Aseptische Meningitis. Een ziekte die in ons ras helaas niet voor niets de Tollerziekte wordt genoemd. Men neemt aan dat voor het uitbreken van deze ziekte twee elementen nodig zijn, namelijk een bepaalde erfelijke gesteldheid en een zogenaamde trigger. Anders gezegd: genetisch ben je er gevoelig voor en daarnaast is er in je omgeving een aanleiding nodig om de ziekte te doen uitbreken.
Een van de bekende triggers is het vaccineren. De zieke Toller bleek een week daarvoor geënt te zijn met een cocktail en tegelijkertijd nog een aparte injectie tegen kennelhoest te hebben gekregen, waarvoor ze het merk Vanguard hadden gebruikt. Omdat er inmiddels al diverse malen geconstateerd is dat ons ras vaccinatiegevoelig is, lijkt het heel erg waarschijnlijk dat de enting en de uitbraak van de Aseptische Meningitis direct met elkaar in verband staan.

Wat moet je weten om verstandig met vaccineren van Tollers om te gaan:
Nooit ontwormen en inenten in dezelfde week, daar moet minimaal een week tussen zitten. Dus niet: alles in één en ook voor de fokkers: geen puppyenting en ontworming in dezelfde week.
Altijd bij je dierenarts navragen welk entingsmiddel hij of zij gebruikt.
Nobivac heeft bijvoorbeeld op een aantal vaccinaties een langere geldigheidsduur weten te verkrijgen. We weten van Tollers die met name op de enting met Vanguard niet goed reageren. Vandaar dat we de voorkeur geven aan Nobivac ( van fabrikant Intervet)
Nooit een Toller laten enten die niet helemaal gezond is, diarree heeft of anderszins niet goed in zijn vel zit. Wachten tot ze weer goed gezond zijn.
Vaccineren nooit combineren met antibioticakuur en/of homeopathische behandeling.
De rabiësinenting werkt op het zenuwstelsel en is een zware vaccinatie. Deze mag absoluut niet gegeven worden tezamen met andere vaccinaties en je hond moet minstens 6 maanden oud zijn. Bovendien mag er een maand voor en een maand na de vaccinatie geen andere vaccinatie worden gegeven.

Kennelhoest vaccinaties vermijden en als het moet, omdat de hond naar een pension gaat, waar het verplicht is dan alleen de neusspray.
Honden vanaf 10 jaar helemaal niet meer enten, tenzij de hond in een risicovolle omgeving verblijft.
Als je een risicohond hebt, bijvoorbeeld eentje waarvan een nestgenoot Aseptische Meningitis heeft, extra voorzichtig zijn met cocktails. Vraag je dierenarts enkele vaccinaties te bestellen. Vaak moet je dat wel van te voren regelen omdat ze alleen de cocktails in huis hebben. Helaas zijn de HCC en Hondenziektevaccins alleen als cocktail verkrijgbaar.

Je zou je kunnen afvragen of vaccinaties tegen niet-dodelijke ziektes noodzakelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan parainfluenza en kennelhoestvaccinaties.

Advies is om Tollers met een auto-immuunziekte helemaal niet meer vaccineren. Tollers kunnen een “Multidrug Resistance gen 1”-defect hebben. Dat betekent dat ze een overgevoeligheid kunnen hebben voor meerdere stoffen, zoals de middelen: ivermectine, milbemycin, selametin, moxidentin. Deze stoffen worden veel gebruikt bij de bestrijding van parasieten en wormen. De dieren met dit MDR1 gendefect kunnen dan in een soort shock terecht komen. Een heel groot percentage Schotse Collies heeft dit MDR1 gendefect. Bij Tollers is dit percentage veel lager, maar het is wel voorgekomen dat Tollers na hun vaccinatie bijna ter plekke in een shocktoestand belandden. Voor meer informatie hierover kijk op: www.whgdierenartsen.nl, klik op bibliotheek, klik op MDR1 gendefect.
Hoe komt het nou dat dierenartsen dit niet altijd weten?
Ten eerste hebben veel dierenartsen oprecht geloofd dat ze door te vaccineren de hond veel ziektes bespaarden. Dat is overigens ook zo. Bijvoorbeeld de parvo-vaccinatie is nog steeds noodzakelijk, omdat dat een dodelijke ziekte is waar weinig tegen te doen is.
Ten tweede zijn veel dierenartsen financieel gebaat bij veel vaccineren, omdat ze gezonde dieren toch geregeld in de praktijk zien vanwege de vaccinaties.
Ten derde hebben dierenartsen wel veel kennis van honden in het algemeen maar weten ze soms weinig van rasspecifieke kenmerken, zoals onder andere vaccinatiegevoeligheid.
En tenslotte komen er pas de laatste jaren feiten aan het licht die aantonen dat vaccineren serieuze schadelijke gevolgen kan hebben. Er zijn nog steeds een aantal dierenartsen die dat moeilijk te geloven vinden.
Gelukkig is inmiddels het vaccinatiebeleid in Nederland wel veranderd en ten opzichte van vroeger is de geldigheidsduur van diverse vaccinaties met jaren verlengd.

Hoe dan wel vaccineren?
Wat je nu wel of niet moet doen met vaccineren is niet zo eenvoudig te beantwoorden. De veterinaire wereld is op dit gebied erg in beweging en met name over de noodzaak van hervaccineren wordt nog fel gediscussieerd. Dierenartsen zijn er ook heel verschillend in. Verder wordt er steeds vaker gesproken over titerbepalingen. Titer bepalen wil zeggen dat er wordt onderzocht of er nog voldoende anti-lichamen aanwezig zijn of dat de enting herhaald moet worden. Helemaal waterdicht is dat overigens niet, want bij sommige dieren blijft de titerbepaling altijd laag.

Op internet zijn meerdere schema’s te vinden. Van hele rigoreuze zoals het advies van prof. Jean Dodds, die adviseert om honden alleen eigenlijk tegen Parvo en hondenziekte te enten met een puppy-enting en rabiës alleen als je naar het buitenland gaat, tot de meer gematigde zoals het schema dat u kunt vinden in de bibliotheek van de website van WHG dierenartsen. (vaccinaties update 2006). Ook de holistische dierenarts Tannetje de Koning heeft interessante artikelen geschreven over vaccinaties.

Chris Eelman

Bronvermeldingen:
de bibliotheek van de website van WHG dierenartsen, vaccinaties update 2006
Gesprek met Leida Visée, holistisch dierenarts in Zeist
Artikelen van Tannetje de Koning: www.holistischedierenartsen.nl

publicatie uit TT1 2009

2-7-2005

Rabiësvaccinatie is 3 jaar geldig!
Voor wie de hond deze zomer meeneemt naar het buitenland is onderstaande recent bekendgemaakte wijziging in de officieel erkende geldigheidsduur van de rabiesvaccinatie wellicht van belang. Vaker dan noodzakelijk vaccineren brengt niet alleen extra kosten met zich mee voor de eigenaar van de hond, maar kan ook een overbelasting vormen voor het immuunsysteem van de hond. In alle opzichten is dit dus goed nieuws.

Binnen de EU is afgesproken dat men elkaars registraties erkent. Dit is momenteel vooral belangrijk voor de geldigheidsduur van rabiësvaccinaties.

Nobivac® Rabiës en Nobivac® RL zijn voor rabiës geregistreerd met een immuniteitsduur van 3 jaar na vaccinatie vanaf 12 weken leeftijd.

Dus als de datum van hervaccinatie, onder het kopje “geldig tot” in het paspoort, mag vanaf nu een datum 3 jaar later worden aangegeven. Als binnen die termijn van gerevaccineerd wordt, kan men binnen de EU altijd op reis.
Voor Ierland, Noorwegen, Zweden, Malta en het Verenigd Koninkrijk (UK) blijft een (eenmalige) bloedtest vereist.

Daarnaast heeft de Europese Commissie bepaald dat een eerste rabiësvaccinatie al na 21 dagen geldig is. Een revaccinatie is direct geldig. De “30 dagen regeling” is hiermee dus komen te vervallen

Het vaccinatie-interval van 3 jaar geldt dus in ieder geval voor Nobivac® Rabiës en Nobivac® RL van Intervet.
Voor de rabiësvaccinaties van andere fabrikanten geldt de immuniteitsduur die in de bijsluiter van het vaccin vermeld staat.

Let wel:
Landen buiten de EU kunnen wel eisen dat de rabiësvaccinatie niet ouder mag zijn dan bijvoorbeeld een jaar. Zie hiervoor de lijst met invoereisen op de website van de Koninklijke Maatschappij voor Diergeneeskunde: http://www.knmvd.nl (actueel, dierenpaspoort).

bron: http://www.uwdierenkliniek.nl/

Huidige vaccinatie regels
vaccinatie	Voor een aantal besmettelijke ziekten kan de hond worden gevaccineerd. Bij vaccinatie wordt de ziekteverwekker in verzwakte vorm bij een gezond dier ingespoten. Door de aanraking met de ziekteverwekker zal het lichaam antistoffen gaan aanmaken die het dier beschermen tegen de werkelijke ziekte. Bescherming verschilt per vaccinatie. Sommige vaccinaties zijn 2 jaar geldig (o.a.hondeziekte), andere maar 1 jaar (ziekte van Weil). Er bestaat ook een seruminjectie, waarbij antistoffen worden ingespoten en het lichaam dus zelf niet actief wordt. Dit kan gebeuren bij zieke dieren. De werking is veel korter. Vaccinaties worden gegeven volgens een bepaald schema om ervoor te zorgen dat het dier continu beschermd blijft.
	naar boven
	voor welke ziekten word vaccineerd?
hepatitis	HCC (Hepatitis Contagiosa Canis) of Ziekte van Rubarth wordt veroorzaakt door een virus, waarvan de verspreiding plaatsvindt via de lucht en via speeksel en urine van besmette dieren. Symptomen: koorts, sufheid, anorexie, braken, diarree, huidbloedingen, oogontsteking, icterus, pijnlijk abdomen, ontstoken keel en tonsillen, bloed in urine. Als de patient de eerste dagen overleeft, bestaat er een redelijke kans op genezing.
	naar boven
hondeziekte	Hondeziekte of ziekte van Carré wordt veroorzaakt door het hondeziektevirus. De verspreiding vindt plaats via de lucht en via speeksel, urine en ontlasting van besmette dieren. Het virus is zeer besmettelijk voor honden van alle leeftijden, maar komt het meest voor bij pups en verzwakte honden. Symptomen: In het acute stadium zijn dat koorts, braken, anorexie, ontstoken tonsillen en een zwakke vochtige hoest. In een later stadium ook huidontsteking in de liezen, oog- en neusuitvloeiing, longontsteking, diarree en uitdroging. De kans op genezing is zeer klein.
	naar boven
ziekte van Weil	Leptospirosis of ziekte van Weil kan worden overgedragen door zieke ratten die de bacterie met de urine uitscheiden, waarbij vooral in stilstaand water gevaar bestaat voor mens en hond. Ook kan de bacterie worden overgedragen met de urine van besmette maar niet (meer) zieke honden, door bijvoorbeeld het besnuffelen van elkaars geslachtsdelen. Besmetting via wondjes in huid / slijm-vliezen maar ook door besmet drinkwater of voedsel. Symptomen: koorts, sloomheid, anorexie, spierpijn, icterus, anaemie, nierontsteking, braken, diarree, rode aders op conjunctiva.Kans op genezing is zeer klein vooral als er laat wordt behandeld. Door aantasting van lever en nieren kan deze infectie bij een niet gevaccineerde hond heel snel fataal zijn. Door vaccinatie opgewekte antilichaamtiters bereiken zelden waarden hoger dan 1:200 en zijn na 2 a 3 maanden weer negatief. De verkregen immuniteit na herhaalde entingen (zoals bij een pup) houdt echter langer aan. Daarom kan men zijn hond voor de jaarlijkse vaccinatie het beste laten vaccineren tegen leptospirose in het voorjaar (april), omdat daarna de kans op besmetting het grootst is en de immuniteit slechts 3 maanden aanhoudt.
	naar boven
parvo	Parvo wordt veroorzaakt door het canine parvovirus. De besmetting is transplacentaal, direct of indirect contact met besmette faeces / urine / braaksel / speeksel, waarbij subklinisch geïnfecteerde honden reservoir zijn en bepaalde rassen (bijvoorbeeld rottweiler en dobermann) een verhoogde gevoeligheid hebben. Symptomen: hoge koorts, anorexie, braken (soms met bloed), bloederige diarree met typische weeïge geur, uitdroging. Het virus vermeerdert zich het liefst in sneldelende cellen (darmepitheel en bij zeer jonge pups het myocard). Infectie bij pups jonger dan 2 wkn: infectie in uterus of als neonaat. Er ontstaat zo een gegeneraliseerde ziekte met acute dood rond 10 dgn. Infectie bij pups 3-8 wkn: myocarditis. Sterfte bij pups jonger dan 3mnd. door cardiale arytmieen. Sterfte bij pups ouder dan 3mnd. door chron. myocardiale fibrose. Infectie bij honden > 8 wkn: oronasale infectie met primaire replicatie in lymfeknopen/pharynx/tonsillen, viremie, leucopenie en lymfopenie in lymfoid weefsel en beenmerg + aantasting intestinale cellen necrose crypten enteritis en diarree (bij ernstige infectie mogelijk fataal). Enting tegen parvo bij pups van 6, 9, 12 en 16 weken.
	naar boven
corona	Corona wordt veroorzaakt door het coronavirus. De besmetting vindt plaats via ontlasting van besmette honden. Symptomen: koorts, anorexie, braken, oranjekleurige diarree soms met bloed en slijm. Kans op genezing ligt hoger dan bij het parvovirus, maar pups kunnen wel sterven.
	naar boven
kennelhoest	Kennelhoest of kennelkuch is een zeer besmettelijke ziekte bij de hond, die vaak voorkomt en wordt veroorzaakt door meerdere bacteriën en virussen, maar bordetella bronchiseptica is de beruchtste. Symptomen: een hardnekkige droge hoest met kokhalzen en slijm opgeven. Waarbij vooral hoesten optreedt bij opwinding of trekken aan de riem, maar soms ook ‘s nachts. In ernstige gevallen: ontstoken ogen, neusuitvloeiing, bronchitis. Goede kans op genezing, maar pups, oudere en verzwakte dieren kunnen wel sterven door de complicaties.
	naar boven
rabiës	Hondsdolheid of rabiës is een levensgevaarlijke ziekte voor alle warmbloedige dieren. Symptomen kunnen ontstaan na enkele weken tot 3 maanden, waarbij het gaat om gedragsveranderingen, agressie/sloomheid met sterfte binnen een week. Bij het geringste vermoeden van hondsdolheid wordt de hond geëuthanaseerd in het belang van de volksgezondheid. De ziekte komt in Nederland nagenoeg niet voor, maar de bosrijke gebieden van Duitsland en België zijn berucht om hun hondsdolheidgevaar.
	naar boven
entschema	Omdat niet alle entingen een even lange werkingsduur hebben, bestaat een schema volgens welke de hond inge-ent kan worden. Als het goed is start het schema al bij de fokker. Vraag hier dus naar en controleer de gegevens! Iedere pup hoort een boekje van de fokker mee te krijgen waar de entingen alsmede de ontwormingskuren in vermeld staan.
	naar boven

ENTINGEN

Leeftijd in weken

Leeftijd in jaren

14-16

16-20

>25

Puppyenting

Hondenziekte

HCC leverziekte

Parvo

Ziekte van Weil(Leptospirose)

Eventueel kennelhoest

Eventueel rabiës om de 3 jaar alleen (EU) landen

Note:

1. Dit vaccinatieschema geldt voor landen binnen EU en is alleen van toepassing wanneer men met Nobivac vaccineert.

2. Let op vaccineer liever niet een cocktail samen met Rabiës en of ziekte van Weil, beide zijn zware entingen waar het liefst minstens een maand tussen moet